افزایش چشمگیر تبادلات تجاری از مرز‌های شمال و خطوط ریلی

فصل سیاست - وزیر راه و شهرسازی با اشاره به بسته شدن بنادر جنوبی، از افزایش چشمگیر تبادلات تجاری از مرز‌های شمال و خطوط ریلی خبر داد.

فرزانه صادق مالواجرد در نشست علنی امروز (سه‌شنبه 12 آبان ماه) مجلس شورای اسلامی که به صورت ترکیبی (بخشی از نمایندگان به صورت حضوری و بخشی به صورت وبیناری) برگزار شد، ضمن گرامیداشت 13 آبان و قدردانی از پیگیری‌های هیات رئیسه کمیسیون عمران مجلس برای رفع موانع حمل و نقل و تسهیل واردات و صادرات گفت: با توجه به تغییر موازنه تجاری و اتفاقی که در بنادر جنوبی کشور افتاد، اعم از محاصره ناجوانمردانه‌ای که رقم خورد، شریان‌های تجارت کشور علی رغم تمام این مشکلات، تغییر پرادایم داد و این اتفاق و افزایش تجارت با برنامه ریزی‌هایی که صورت گرفت در سایر مرز‌های کشورمان باعث شد که حتی یک ساعت هم رفت و آمد کالا متوقف نشود.
وی تصریح کرد: برهمین اساس با هم افزایی میدانی و بازدید‌های مکرر هم اعضای کمیسیون عمران مجلس، هم حمل و نقل جاده‌ای و هم کارشناسان و معاونان و مدیران وزارت راه و شهرسازی، هم گمرک جمهوری اسلامی ایران، هم سازمان برنامه و بودجه و هم نهاد‌های نظارتی و امنیتی و همراهی حداکثری بخش خصوصی، نظارت‌های مستمری از پایانه‌های کلیدی از جمله بازرگان، دوغارون، ریمدان، باشماق، سرخس، تمرچین، نوردوز و بنادر شمالی انجام گرفت.
صادق مالواجرد ادامه داد: آنچه در خصوص موانع مطرح شد پیرامون چالش‌هایی است که ما در پایانه‌های مرزی چه ریلی و چه جاده‌ای داریم که مربوط به امسال، سال گذشته و 10 سال گذشته هم نیست و این چالش‌های پایانه‌ها و مرز‌های کشور با اجرای بند الف ماده 57 قانون برنامه هفتم توسعه با دورنگری و چشم اندازی که جهت حل مشکلات داشته قابل رفع است که در قالب مصوبه‌ای در خصوص تشکیل ستاد گذر ابلاغ شد بنابراین چالش‌ها وجود داشت و مهم‌ترین موضوع هم مدیریت یکپارچه است که در ستاد گذر پیش بینی شده است.
این عضو کابینه دولت چهاردهم افزود: از دیگر اقدامات در این حوزه اصلاح فرآیند‌ها بوده که در حال انجام هستیم، همچنین برنامه ریزی و اقداماتی در خصوص ارتقای زیرساخت‌ها و دیپلماسی حمل و نقل در قالب برگزاری جلسات مستمر و پیگیری کمیسیون عمران مجلس انجام شده ضمن اینکه جزئیات آن که بعضاً هم محرمانه بوده است در تمام کمیسیون‌ها جز به جز مورد بررسی قرار گرفته است.
وی تاکید کرد: این نکته نیز حائز اهمیت است که علیرغم تمام مشکلات موجود در بنادر جنوبی ناشی از محاصره دریایی باید تغییر پارادایم رقم می‌خورد که با دستور ویژه رئیس جمهور در قالب جلسات مستمری که برگزار شد مورد پیگیری قرار گرفت و باید 85 درصد ورود و خروج بار به تفکیک مرز‌ها جایگزین می‌شد.
صادق مالواجرد افزود: در 6 ماه اول سال علیرغم بسته شدن بنادر جنوبی، افزایش 76 درصدی واردات از مرز‌های دریایی شمال کشور رقم خورده است، همچنین 41 درصد واردات از مرز‌های جاده‌ای و افزایش قابل توجه واردات از مبادی ریلی، رشد 10 درصدی صادرات از بنادر شمال و 9 درصد صادرات از مرز‌های جاده‌ای و رشد 53 درصد صادرات از طریق خطوط ریلی انجام شد. این افزایش‌ها در آنچه از قبل اتفاق افتاده و هنوز جایگزینی برای بنادر جنوبی رقم نخورده صورت گرفت. اما با توجه به بررسی‌ها و پیگیری ها، این افزایش با وجود زیرساختی که موجود بوده است هم در مبادی مرز‌های جاده‌ای هم پایانه‌های ریلی و هم بنادر شمالی رقم خورده است.
این عضو کابینه دولت چهاردهم اظهار کرد: این موفقیت در تغییر هندسه لجستیک کشور به طور طبیعی و با عملیات سنگین در مرز‌ها ایجاد شده و در یافته‌های کارشناسی نیز با بررسی‌هایی که صورت گرفته است دو چالش مهم وجود دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها به بُعد برون مرزی برمی گردد و تمام تلاش گمرک بعد از سال‌ها به این سمت بوده که برخی از این پایانه‌ها 24 ساعته شده است، اما پذیرش ناوگان آن سوی مرز‌ها محدودیتی را در این زمینه ایجاد کرده است و علیرغم اینکه حداکثر فعالیت‌ها را در کشور انجام می‌دهیم که کامیون‌ها بتوانند به راحتی از مرز عبور کنند، اما همچنان در مرز‌های شمالی، غربی و جنوبی با چالش‌هایی مواجه هستیم.
وی یادآور شد: البته با رایزنی‌های مستمر وزارت امور خارجه در حال پیگیری هستیم تا به نتیجه برسیم، اما متاسفانه هنوز شاهد صف‌های تشکیل شده هستیم که بخش اعظم آن به وضعیت سهمیه‌ها در کشور متقابل برمی گردد.
صادق مالواجرد با یادآوری اینکه تمام مرز‌های ریلی و جاده‌ای کشور با توجه به میزان پذیرش طرف مقابل در حال فعالیت هستند، گفت: به عنوان دبیر ستاد گذر باید به این موضوع اشاره کنم که مشکل بزرگ در داخل کشور هم تداخل فرآیندی و ناهماهنگی الگوی حکمرانی مرزی است.
این عضو کابینه دولت چهاردهم افزود: یکی دیگر از مهم‌ترین اتفاقات این بود که براساس آنچه مصوبه مجلس است، ستاد گذر تشکیل شده و جلساتاش به طور مستمر در حال برگزاری است به طوری که 5 جلسه با معاون اول رئیس جمهور تشکیل شد و 10 جلسه هم کمیته روان سازی مرز را برگزار کردیم که در خصوص اصلاح فرآیند‌ها مصوبه‌ای داشت که نتایج آن تاثیرگذار خواهد بود.
وی با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین مصوبات در ستاد گذر تدوین سند برنامه ملی ترانزیت بود که کمیسیون عمران مجلس در جریان آن هستند، خاطرنشان کرد: از دیگر مصوبات مهم که در مهرماه مصوب و ابلاغ شد تصویب نامه تسهیل فرآیند‌های گمرکی است که در یک ماه گذشته اثرات چند درصدی داشته است و این پیشنهاد گمرک بود که در ستاد گذر مورد بررسی قرار گرفت.
صادق مالواجرد افزود: تصویب نامه کاهش معطلی‌ها با توجه به تعریف پس کرانه‌ها از دیگر موضوعات مهمی بود که مورد توجه قرار گرفت و به این مهم اشاره دارد که مرز محل عبور و توقف نیست.
این عضو کابینه دولت چهاردهم با اشاره به 2 مصوبه دیگر، تاکید کرد: ما داشبورد مدیریتی ایجاد کردیم که براساس آن پایانه ها، بازارچه‌ها و مناطق آزاد گذر و رفت و آمد را رقم می‌زنند و باید دیتا و داده آن جهت حکمرانی داده یکجا ثبت شود که مجوز آن را از ستاد گذر گرفتیم. از سوی دیگر نوبت دهی به کامیون داران از دیگر موضوعاتی بود که پیگیری شد کما اینکه قدردان زحمات کامیون داران چه داخلی و چه ترانزیت هستیم که در این شرایط خاص فعالیت می‌کنند بنابراین پیگیری شد که معطلی در پشت مرز انجام نشود و با ارسال پیامک و تنظیمات سازمان حمل و نقل جاده‌ای بتوانیم این سقف را نه در مرز تنظیم کنیم بنابراین این مجوز را نیز هفته گذشته اخذ کردیم.
وی با اشاره به توسعه زیرساخت‌های ریلی افزود: شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران از اواسط جنگ 40 روزه، توسعه خطوط ریلی با عرض نرمال را در دستور کار قرار داده است؛ این اقدام در کنار توسعه زیرساخت‌های پایانه‌ها و مسیر‌های جاده‌ای و ریلی منتهی به آنها دنبال می‌شود.
وزیر راه و شهرسازی درباره اتصال ریلی مرند به چشمه ثریا نیز اظهار کرد: در آخرین جلسه شورای اقتصاد که هفته گذشته برگزار شد، مصوبه اتصال مرند به چشمه ثریا اخذ شد و با توجه به دیپلماسی انجام‌شده با ترکیه، امیدواریم این طرح به نتیجه برسد.
وی با تأکید بر اهمیت دیپلماسی حمل‌ونقل تصریح کرد: افزایش فعالیت‌ها در مرز‌های کشور، با وجود محاصره و تحریم‌ها، تا حد زیادی حاصل دیپلماسی حمل‌ونقل و ارتباطات است. در کمیسیون‌های مشترک کشور‌ها که وزارت راه و شهرسازی ریاست برخی از آنها را برعهده دارد، دیپلماسی حمل‌ونقل از مهم‌ترین محور‌های مذاکرات است.
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: با رفت‌وآمد‌ها و جلسات مستمر، بازگشایی مسیر‌های جدید حمل‌ونقل جاده‌ای، توسعه کریدور‌های ترکیبی، افزایش ظرفیت در برخی مرز‌ها و ارتقای همکاری‌های ترانزیتی در حال انجام است، با وجود فشار‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی برای محدود کردن همکاری کشور‌های همسایه، این اقدامات همچنان ادامه دارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش مقررات‌زدایی در تسهیل تجارت گفت: تجربه جنگ 40 روزه، جنگ بعدی و محاصره دریایی نشان داد که مقررات زدایی یکی از عوامل مهم در ثبت رکورد تسهیل خروج کالا از بنادر و افزایش واردات و صادرات در مرز‌ها بوده است. مصوبه‌ای که گمرک جمهوری اسلامی ایران تهیه کرد، در مهرماه به تصویب و ابلاغ رئیس‌جمهور رسید. پس از تجربه موفق تسهیل خروج کالا از بنادر، تلاش شد این رویکرد در سایر بخش‌ها نیز گسترش یابد.
وی درباره برنامه‌های ستاد گذر و ترانزیت خاطرنشان کرد: اجرای یکپارچه سامانه ملی نوبت‌دهی هوشمند، استمرار مدیریت ریسک واقعی در بازرسی‌ها، تجمیع و کاهش بازرسی‌های موازی در برخی مرزها، فعالیت شبانه‌روزی، ساماندهی فرایند کنترل سوخت در پایانه‌ها و تقویت وحدت فرماندهی در مرز‌ها از جمله برنامه‌های در دستور کار است.
وزیر راه و شهرسازی در پایان با قدردانی از دیدگاه‌ها و دغدغه‌های مطرح‌شده، ابراز امیدواری کرد با اجرای این برنامه‌ها، مشکلات مرزی و ترانزیتی با سرعت و انگیزه بیشتری برطرف شود.
انتهای پیام/