فصل سیاست - عضو هیأت رئیسه قوه مقننه با اشاره به تلاش پاکستان برای مدیریت تناقض میان روابط با ایران و متحدان غربی، محدودیتهای ساختاری و وابستگیهای امنیتی اسلامآباد به آمریکا را عامل دشواری در مسیر موفقیت میانجیگری این کشور دانست.
احمد نادری در گفت وگو با خبرنگار خانه ملت، با اشاره به تلاش پاکستان برای مدیریت تناقض میان روابط با ایران و متحدان جدیدش در پیمان دفاعی مشترک، گفت: پس از امضای پیمان دفاعی مشترک پاکستان، عربستان و ترکیه نقش پاکستان اهمیت بیشتری پیدا کرده است. اسلامآباد از یک سو میخواهد رابطه خود با ایران را حفظ کند و از سوی دیگر در حال تعمیق روابط امنیتی با عربستان و ترکیه است، کشورهایی که در معادلات منطقهای الزاما با تهران همسو نیستند. بنابراین پاکستان در حال انجام یک بازی موازنه بسیار دشوار است.
عضو هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی در ادامه افزود: نوع روابط منیر با تهران را میتوان بخشی از تلاش اسلامآباد برای مدیریت همین تناقض دانست که پاکستان نمیخواهد ایران آن را بخشی از یک جبهه ضدایرانی تصور کند اما همزمان نمیخواهد روابط خود با متحدان عرب و غربیاش را نیز قربانی کند.
تنگه هرمز؛ شریان حیاتی انرژی و نقطه بحرانی میانجیگریها
وی در این میان، تنگه هرمز را دارای اهمیتی تعیینکننده دانست و تأکید کرد: این گلوگاه، صرفاً یک مسئله امنیتی میان ایران و آمریکا نیست، بلکه یکی از حیاتیترین شریانهای انرژی جهان به شمار میرود.
به باور این نماینده مردم در مجلس دوازدهم، در حالی که بازگشایی و جریان آزاد در این تنگه، ضرورتی اقتصادی و امنیتی برای ایالات متحده و بسیاری از کشورهای منطقه است، تهران آن را به عنوان یکی از اثرگذارترین اهرمهای فشار خود در برابر واشنگتن میشناسد؛ از این رو، هرگونه میانجیگری برای مذاکره بر سر تنگه هرمز، در واقع ورود به حساسترین نقطه مناقشه است.
مأموریت متفاوت میانجیگران؛ از انتقال پیامهای سیاسی تا طراحی سازوکارهای اجرایی
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با اشاره به نقش عمان و قطر در مدیریت بحران تنگه هرمز، گفت: این کشورها همزمان با پاکستان، درباره راهکارهای عملی مرتبط با تنگه هرمز، از جمله سازوکارهای موقت تردد و مسائل فنی، گفتوگو می کنند.
نادری تفاوت عملکرد میانجیها را بسیار حائز اهمیت دانست و افزود: اگر پاکستان بیشتر در سطح انتقال پیام و شکستن بنبست سیاسی فعال است، عمان سابقه بیشتری در مدیریت کانالهای محرمانه و پیگیری جزئیات فنی و اجرایی مذاکرات دارد. به همین دلیل میتوان گفت میانجیها در این بحران نقشهای یکسانی ندارند، برخی برای انتقال پیام مناسباند، برخی برای ایجاد اعتماد و برخی برای طراحی سازوکار اجرایی.
هیچ میانجیای در سیاست بینالملل کاملا خنثی نیست
عضو هیأت رئیسه قوه مقننه با تفکیک مفهوم میانجی از تصویر کلاسیک یک بازیگر کاملا بیطرف مطرح کرد: در سیاست بینالملل هیچ کشوری کاملاً خنثی نیست و هر میانجی بر اساس منافع، محدودیتهای امنیتی و محاسبات ژئوپلیتیکی خود عمل میکند.
وی تأکید کرد: مسئله اصلی این نیست که میانجی هیچ منفعتی نداشته باشد بلکه مسئله این است که بیطرفی نسبی، اختیار و توان اجرای تعهدات او قابل سنجش باشد.
نماینده مردم تهران در مجلس با بررسی ابعاد مختلف این موضوع، خاطر نشان کرد: از این منظر، انتقادهای مطرحشده درباره روابط پاکستان با تهران اهمیت پیدا میکند. برخی رسانههای داخلی، رویکرد اسلامآباد را نه یک ابتکار مستقل منطقهای، بلکه اقدامی هماهنگ با سیاستهای واشنگتن تلقی میکنند. با این حال، مقامهای پاکستانی با رد این دیدگاه، توصیف «منیر» به عنوان فرستاده ترامپ را نادرست دانسته و مأموریت وی را در چارچوب تنشزدایی منطقهای تعریف کردهاند.
نادری تأکید کرد: هرچند بدون شواهد قطعی نمیتوان مأموریت منیر را صرفاً آمریکایی دانست، اما در عین حال نمیتوان اهمیت ارتباط او با واشنگتن را نیز نادیده گرفت.
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس گفت: حتی اگر پاکستان با حسن نیت وارد این فرآیند شده باشد مشکل دیگری وجود دارد و آن این است که محدودیت ساختاری میانجی است، وقتی تهران نسبت به واشنگتن بیاعتماد است، میانجیای که خود روابط امنیتی نزدیکی با آمریکا و متحدان آن دارد، برای جلب اعتماد ایران با دشواری روبهرو میشود.
این نماینده مردم در مجلس دوازدهم در پایان تأکید کرد: همین موضوع باعث شده تا در روایتهای انتقادی ، کوتاهی سفر منیر و عدم دیدار او با عالیترین سطح تصمیمگیری ایران را نشانهای از محدود بودن موفقیت ماموریت منیر تفسیر کرد./
پایان پیام