فصل سیاست - خرمآباد - معاون اول قوه قضاییه گفت: همانگونه که نظام تکوین بر پایه عدل استوار شده، نظام تشریع نیز نمیتواند از عدالت جدا باشد و احکام و فرامین الهی همواره با عدالت پیوند دارند.
به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام حمزه خلیلی، صبح امروز سه شنبه در مراسم تودیع و معارفه رئیس کل دادگستری لرستان با اشاره به مبانی اعتقادی اسلام درباره عدالت، اظهار داشت: اعتقاد و باور ما این است که نظام تکوین، نظامی است که بر پایه و مبنای عدل استوار شده است.
وی افزود: اگر عدالت نباشد و اگر امامی برای ولایت و هدایت وجود نداشته باشد، این نظام هیچگاه قرار و استواری نخواهد داشت و مستقر و پایدار نخواهد ماند.
معاون اول قوه قضاییه با بیان اینکه این موضوع از اعتقادات اساسی مسلمانان است، تصریح کرد: این باور ممکن است در قالب یک اعتقاد ذهنی و فکری بیان شود یا به صورت یک باور قلبی در وجود انسان قرار داشته باشد، اما در هر صورت میدانیم که اگر نظام تکوین بر پایه عدل نباشد و امامت آن نیز بر مدار عدل قرار نگیرد، این نظام نمیتواند استقرار و پایداری داشته باشد.
پیوند نظام تکوین و نظام تشریع با عدالت
خلیلی ادامه داد: وقتی چنین باوری داریم که نظام تکوین بر روی عدل استوار شده و با عدالت قوام یافته است، نظام تشریع نیز باید چنین باشد و نمیتوانیم نظام تکوین را عادلانه بدانیم، اما در نظام تشریع، قوانین و احکام غیرعادلانه وضع کنیم.
وی با تأکید بر اینکه عدالت از ارکان اساسی نظام تشریع الهی است، بیان کرد: وقتی از احکام الهی سخن میگوییم، این احکام که در حوزه تشریع قرار میگیرند، همواره پیوست عدالت دارند.
معاون اول قوه قضاییه با اشاره به دیدگاه علامه طباطبایی در این زمینه گفت: اگر به فرامین و احکام خداوند توجه کنیم، همانطور که مرحوم علامه طباطبایی نیز بر آن تأکید کردهاند، در قرآن حکمی را نمیبینیم که فرمانی در آن مطرح شده باشد اما پیوست عدالت نداشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: بر این اساس، عدالت یک امر حاشیهای و جدا از احکام و فرامین الهی نیست، بلکه در متن نظام تشریع قرار دارد و احکام الهی همواره با عدالت پیوند و ارتباط دارند.
عدالت، معیار مواجهه با دوست و دشمن
حجتالاسلام خلیلی، در ادامه سخنان خود، با اشاره به تأکیدات قرآن کریم بر عدالت اظهار داشت: در قرآن کریم بهصراحت بر رعایت عدالت در مناسبات مختلف تأکید شده و حتی زمانی که انسان با دشمن مواجه است، نمیتواند از چارچوب عدالت خارج شود.
وی افزود: قرآن سرشار از توصیه به عدالت است و اگر حکمی صادر شده و قرار است انسان در قلمرو امر و نهی الهی زندگی کند، این زندگی باید بر مدار عدالت باشد.
معاون اول قوه قضاییه با بیان اینکه در احادیث و منابع معتبر دینی نیز توصیه به عدالت بهوفور دیده میشود، تصریح کرد: تعابیر مختلفی در منابع دینی درباره عدالت وجود دارد و در همه این موارد، بر اهمیت و ضرورت عدالت تأکید شده است.
عدالت باید در هسته قوانین و احکام حضور داشته باشد
خلیلی با اشاره به دیدگاه شهید مرتضی مطهری درباره نسبت عدالت با ظاهر و باطن احکام و نظام اجتماعی، گفت: شهید مطهری تعبیر بسیار زیبایی در این زمینه دارد و بر توجه به «پوسته و هسته» تأکید میکند؛ اگر به پوسته و هسته توجه کنید، آنچه باید بماند و رونق و تولید آن باشد، این است که عدالت در آن هسته باشد و اگر در آن هسته عدالت نبینید، باید این پوسته را بسوزانید. تعبیر بسیار زیبایی است که شهید بزرگوار مطهری دارد.
وی ادامه داد: اگر در هسته یک امر، عدالت وجود نداشته باشد، ظاهر و پوسته آن نیز نمیتواند قابل دفاع باشد. این تعبیر نشان میدهد که عدالت باید در عمق و حقیقت قوانین و مناسبات اجتماعی حضور داشته باشد و صرفاً به ظاهر احکام محدود نشود.
معاون اول قوه قضاییه تأکید کرد: بنابراین، در قوانین و احکام الهی، عدالت بهعنوان یک پیوست اساسی مورد توجه قرار گرفته است و نمیتوان احکام را از عدالت جدا کرد.
قوانین اجتماعی نیز باید پیوست عدالت داشته باشند
خلیلی با اشاره به ضرورت توجه به این اصل در قوانین عمومی و مقررات اجتماعی، بیان کرد: امروز با مجموعهای از احکام عمومی مواجه هستیم؛ چه این احکام فرادستی باشد و چه غیر فرادستی، چه در قالب اسناد و مقررات مختلف باشد و چه در قالب قوانین عمومی، در همه این موارد باید هدف، تحقق عدالت باشد.
وی خاطرنشان کرد: اسناد و قوانین عمومی که برای سامان دادن به زندگی اجتماعی مردم تدوین میشوند، باید در راستای یک هدف مشخص یعنی عدالت حرکت کنند.
معاون اول قوه قضاییه افزود: همانگونه که احکام تشریعی خداوند متعال با پیوست عدالت همراه است، احکام و مقرراتی که برای زندگی اجتماعی انسانها وضع میشود نیز باید از این ویژگی برخوردار باشد و عدالت بهعنوان یکی از معیارهای اصلی در تدوین و اجرای آنها مورد توجه قرار گیرد.
خبر در حال تکمیل است...